ႏိုင္ငံတကာက ျမန္မာႏွင့္ပါတ္သက္သည့္ ရုပ္ရွင္မ်ား(၁)

ရုပ္ရွင္ဟူေသာ စာလံုးေလးႏွစ္လံုးသည္ တိုသေလာက္ အေတာ္ပင္ ထိေရာက္ေသာ ဆက္သြယ္ေရး မီဒီယာတစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို တင္ျပလိုပါက တင္ျပခံရသည္႔ သူဆီကို ဒိုးခနဲ ေဒါက္ခနဲ ေရာက္ေအာင္ ပို႔ႏိုင္သည့္ အႏုပညာ တစ္ရပ္လည္း ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ရုပ္ရွင္ဟူေသာ မီဒီယာကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ ၾကိဳးစားၾကသည္။ တခါတရံ အထိန္းခ်ဳပ္လြန္သြားေသာအခါ ႏိုင္ငံရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ အႏုပညာရုပ္ရွင္သည္ ဘုန္းဘုန္းလဲက်သြားတတ္ၿပီး တျခားႏိုင္ငံမွ ရုပ္ရွင္ေဖ်ာ္ေျဖေရးမ်ားက အစားထိုး၀င္ေရာက္လာႏိုင္သည္။

ထို႔အျပင္ ရုပ္ရွင္ေလာကက ေဖ်ာ္ေျဖေရးသက္သက္သာ မဟုတ္ဘဲ။ ႏိုင္ငံတစ္ခုရဲ႕ ျပယုဂ္၊ အဆင့္အတန္းတစ္ခုလို႔လည္း ကၽြန္ေတာ္ျမင္သည္။ ကိုရီးယား ရုပ္ရွင္နဲ႔ အႏုပညာေလာကကို ၾကည့္ပါ။ ထိုေလာကေၾကာင့္ ကိုရီးယားအေၾကာင္းကို လူပိုသိလာသည္။ ကိုရီးယားႏိုင္ငံကို သြားခ်င္လည္ခ်င္သူ ပိုမ်ားလာသည္။

ေနာက္ၿပီး ရုပ္ရွင္က ေဖ်ာ္ေျဖေရးထက္ ႏိုင္ငံေရးလက္နက္တစ္ခုျဖစ္တာလည္း ေတြ႕ႏိုင္ေသးသည္။ ဥပမာ ထိုင္းႏိုင္ငံက ထုတ္လုပ္ေသာ ရုပ္ရွင္တစ္ကားေၾကာင့္ ျမန္မာႏွင့္ထိုင္းဆက္ဆံေရး အထစ္အေငါ့ ျဖစ္ခဲ့ၾကၿပီး ျမန္မာဘက္က ထိုင္းႏိုင္ငံအေၾကာင္းကို သင္ရိုးညႊန္းတန္းေတြအထိ သယ္ေဆာင္လာခဲ့ဖူးသည္။ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ၏ ရုပ္ရွင္တစ္ကားေၾကာင့္ ဂ်ပန္ကို ဒုတိယကမာၻစစ္ရဲ႕ စစ္ဘီလူးဆိုသည့္ မ်က္ႏွာဖံုးေတြကို ဆဲြခၽြတ္ႏိုင္ခဲ့ဖူးသည္။ (ထိုအေၾကာင္းမ်ားအားလံုးကို တစ္ပိုင္းစီ ကၽြန္ေတာ္ေခါင္းစဥ္ေလးမ်ားခဲြၿပီး ရွင္းျပသြားပါမည္။)

အခုပထမပိုင္းအေနနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္ ေျပာျပခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာက ျမန္မာႏွင္ ပါတ္သက္ေသာ ေဟာလိ၀ုဒ္ရုပ္ရွင္မ်ားအေၾကာင္းပါ။

ေဟာလိ၀ုဒ္က ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္

ေဟာလိ၀ုဒ္က ျမန္မာႏွင့္ပါတ္သက္ေသာ ရုပ္ရွင္ကားအနည္းငယ္ ရိုက္ကူးခဲ့ဖူးသည္။ ရိုးရိုးသာမန္ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းပါ၀င္သလို ႏိုင္ငံေရး ဆက္ႏြယ္ေသာ ဇာတ္လမ္းေတြ အထိပါ၀င္သည္။

၁၉၅၄ခုႏွစ္က ထုတ္လုပ္ခဲ့ေသာ ခရမ္းေရာင္လြင္ျပင္ Purple Plain အမည္ရွိ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားက ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ၾကည့္ ပရိသတ္မ်ားကို အေတာ္ေလး ဆဲြေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ဘူး၏။ ဆရာၾကီး ေဒါက္တာသန္းထြန္းလို လူမ်ိဳးမ်ားကေတာင္ Purple Plain အေၾကာင္းေရးထားသည့္ အဂၤလိပ္၀တၳဳကို တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားဘ၀က စဲြစဲြမက္မက္ဖတ္ခဲ့ၾကဘူးသည္။ ေနာက္ၿပီး Purple Plain ထဲက မင္းသမီး ၀င္း၀င္းသန္းက အရမ္းေခ်ာေတာ့ လူၾကိဳက္မ်ားသည့္ ရုပ္ရွင္တစ္ခုဆိုလွ်င္လည္းမမွားပါ။

ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းေလးကေတာ့ အေတာ့္ကို ရိုးရွင္းပါသည္။ ဒုတိယကမာၻစစ္ကာလမွာ ေက်ာရိုးယူထားတာပါ။ အဓိကဇာတ္ေကာင္၊ ကေနဒါ ေလတပ္က တိုက္ေလယာဥ္မွဴး တစ္ေယာက္၏ ဇနီးမယား အသစ္စက္စက္ကေလးခမ်ာ မဂၤလာပဲြက်င္းပေနသည့္ ေနရာတည့္တည့္ကို အေျမာက္လက္နက္ထိမွန္ရာကေန ရုတ္တရက္ ဆံုးပါးသြားသည့္ေနာက္ ထိုေလယာဥ္မွဴး အသဲကဲြၿပီး ျမန္မာျပည္ရဲ႕ စစ္ေျမျပင္တစ္ခုကိုု ေရာက္လာသည့္ အေၾကာင္းေလးပါ။ ခ်စ္ဇနီး ဆံုးပါးသြားသည့္ေနာက္ပိုင္းမွာ ေလာကၾကီးမွာ သူ႔အတြက္ အသက္ရွင္ဖို႔အေတာ့္ကို ခဲယဥ္းလာသည္။ သူကလည္း ရိုးရိုးေတာ့ အေသမခံ၊ စစ္သားပီပီ တိုက္ပဲြမွာ က်ရင္းေသတာမွပိုေကာင္း၏လို႔ထင္ပါရဲ႕။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ မိတၳီလာစစ္ျမျပင္ကို ေရာက္လာသည္။ အဲသည့္ေနာက္ ခရစ္ယာန္သူနာၿပဳဆရာမေလး Anna အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္ထားသည့္ ၀င္းမင္းသန္းႏွင့္ဆံုေတြ႔ၾကေလသတည္းေပါ့။ ေလယာဥ္မွဴးေလးခမ်ာ ခ်စ္ဇနီးဆံုးပါးသြားသည့္ အခ်ိန္ကစၿပီး ငတ္မြတ္ေနသည့္ သံေယာဇဥ္ကို Anna ဆီကေန မထင္မွတ္ဘဲရလိုက္ပါသည္။ တစ္ေန႕ေတာ့ သူရယ္၊ ေလယာဥ္မွဴးရယ္၊ ေဆးတပ္သားတစ္ေယာက္ရယ္ ေလယာဥ္စမ္းၾကရင္း ပ်က္က်ေလရဲ႕။ Annaနဲ႔ မေတြ႔ခင္က အသက္ရွင္ဖို႕ဆိုတာ သူ႔အတြက္ခဲယဥ္းေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ Annaအတြက္ သူျပန္အသက္ရွင္ရမယ္ဆိုသည့္ ခံစားခ်က္ေလးကို ရိုက္ကူးထားသည့္ အခ်စ္ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ေပါ့။

Purple Plain မွ ဇာတ္၀င္ခန္းတခ်ိဳ႕
(စကားခ်ပ္၊ ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ DVD ရွိပါသည္။ ၾကည့္ခ်င္လ်ွင္ လက္တို႕လိုက္ပါ)

ခရမ္းေရာင္လြင္ျပင္ရဲ႕ ဇာတ္လမ္းက ဘ၀တစ္ခုရဲ႕ အသက္ရွင္မႈကို ေျပာျပထားတာပါ။ တြယ္ရာမဲ့ေနေသာ လူတစ္ေယာက္အတြက္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ဖို႕ဆိုတာ အေတာ့္ကို ခက္ခဲပါသည္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ကို ျမတ္ႏိုးတဲ့သူ၊ တစ္ေနရာရာမွာ ကိုယ္ျပန္လာမွာ သိလို႔ ေစာင့္ေနမယ့္သူ တစ္ဦးဦး ရွိခဲ့မယ္ဆိုလွ်င္ေတာ့ အသက္ရွင္ရတာ အဓိပၸါယ္ ရွိသြားသလိုပါပဲ။ ဒါကေတာ့ ခရမ္းေရာင္လြင္ျပင္ကေပးသည့္ ခံစားမႈေပါ့။ သည္ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားကို ျမန္မာျပည္မွာ ရိုက္ကူးခဲ့တာ မဟုတ္ပါဘူး။ သီရိလကၤာ ႏိုင္ငံမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္လားမသိ။ ဇာတ္လမ္းထဲမွာ မထင္မရွားပါတတ္ၾကသည့္ အကူသရုပ္ေဆာင္အမ်ားစုက ကုလားဆင္ေလးေတြ ျဖစ္ေနၾကတတ္ပါသည္။


ေနာက္ရုပ္ရွင္တစ္ကားကေတာ့ ၁၉၉၅ခုႏွစ္က ရံုတင္ခဲ့သည္႕ ရန္ကုန္အလြန္ Beyond Rangoon ဆိုတဲ့ ဇာတ္ကားပါ။ ဇာတ္လမ္းရဲ႕ ပင္မေက်ာရိုးက ၈၈ ဒီမိုကေရစီတိုက္ပဲြကို အေျခခံထားၿပီး တစ္ကမာၻလံုးျဖန္႔သည့္ ရုပ္ရွင္ကားတစ္ခုပါ။ ေဟာလိ၀ုဒ္ရုပ္ရွင္ အဆင့္အတန္းအေနနဲ႔ ၾကည့္လွ်င္ေတာ့ အရည္အေသြး ညံ့ဖ်င္းသည့္ ဇာတ္ကားတစ္ခုလို႔ ဆိုႏိုင္္ပါသည္။ သည္ဇာတ္ကားမွာ ပါ၀င္သည့္ ျမန္မာလူမ်ိဳး ဦးေအာင္ကိုရဲ႕ သရုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက အရုပ္ေဆာင္ရံု သက္သက္ထက္မပိုပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အျဖစ္ သရုပ္ေဆာင္သည့္ မိန္းကေလးကေတာ့ အေ၀းေနၾကည့္လွ်င္ေတာ့ ေဒၚစုနဲ႔ အေတာ္ကို ဆင္ပါသည္။

Beyond Rangoonက ဇာတ္လမ္းတစ္ခုလံုး ျခံဳၾကည့္လိုက္လ်ွင္ေတာ့ ၾကည့္ေပ်ာ္ရွဳေပ်ာ္ရံု သက္သက္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဒို႔အေရး၊ ဒို႔အေရး ဆိုသည့္ ေအာ္သံၾကားလိုက္ရခ်ိန္မွာေတာ့ ၾကက္သီးထမိတာအမွန္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ ဘယ္ေသာအခါမွ ရံုတင္ျပသခြင့္ ရႏိုင္မွာ မဟုတ္သည့္ ဇာတ္ကားတစ္ကားပင္။ သည္ဇာတ္ကားကိုေတာ့ မေလးရွားႏိုင္ငံရဲ့ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ရိုက္ကူးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ သည္ဇာတ္လမ္းေလးမွာ ဦးေအာင္ကိုရဲ႕ စကားေလးကို သေဘာက်မိသည္။ Burma is the land of Monks and soldier တဲ့။ သူေျပာသည့္စကားေလးကို အစကေတာ့ သေဘာမေပါက္ခဲ့မိပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္း တစ္ခုေသာ စက္တင္ဘာလမွာမွ သေဘာေပါက္ခဲ့သည္လို႔ ဆိုလ်ွင္ရႏိုင္ပါသည္။ သည္ဇာတ္လမ္းေလးကို ၾကည့္ခ်င္သူမ်ား ရွိလွ်င္ေတာ့ Youtube မွာ ၾကည့္ႏိုင္ပါသည္။

Beyond Rangoon မွ ဇာတ္၀င္ခန္းတစ္ခ်ိဳ႕

ေနာက္ထပ္ ျမန္မာပရိသတ္ေတြၾကားထဲမွာ ေရပန္းစားသည့္ ဇာတ္ကားကေတာ့ ၂၀၀၈မွာ ရံုတင္ခဲ့သည့္ ရမ္ဘိုပါ။ သည္ရမ္ဘို(နံပါတ္၄)ကိုေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ့ ေနရာေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ရိုက္ကူးခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာပရိသတ္အေနနဲ႕ ၾကည့္လွ်င္ေတာ့ သည္ရမ္ဘိုကားကို အားရေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ၾကည့္ေနၾက ရုပ္ရွင္စံႏႈန္းအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ရလ်ွင္ေတာ့ ေနာက္ထပ္မၾကည့္ခ်င္သည့္ ဇာတ္ကားပါ။ အခုေနာက္ပိုင္း ေဟာလိ၀ုဒ္ရုပ္ရွင္မ်ား၊ အထူးသျဖင့္ အက္ရွင္ကားေတြမွာ အပစ္အခက္အသတ္အျဖတ္ခန္းေတြက မလိုအပ္ဘဲ အရမ္းၾကမ္းလြန္းပါသည္။ သည္ရမ္ဘိုကားတစ္ခုလံုး ၾကည့္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာလည္း ရုပ္ရွင္ရံုတစ္ခုလံုး ေသြးညွီန႔ံေတြ လႊမ္းေနသလိုပါပဲ။ ငယ္ငယ္ကၾကည့္ခဲ့သည့္ ရမ္ဘိုကားေတြက ကေလးေရာ လူၾကီးပါ ၾကည့္လို႔ရ၏။ ငယ္ငယ္တုန္းကဆိုလွ်င္ ရမ္ဘိုေကာ္ရုပ္ကေလးေတြ ေထာင္ၿပီး ဒိုးလွိမ့္လိုက္ သားေရပင္းပစ္လိုက္ ကစားခဲ့ဘူးသည္။ ေသခ်ာတာကေတာ့ အခု ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္း ရိုက္ကူးထားသည့္ ရမ္ဘို၄ကို ၾကည့္ၿပီးသြားသည့္ အခ်ိန္မွေတာ့ အရင္ကေလးဘ၀လို အရုပ္ကေလးေတြ ေထာင္ၿပီး မကစားခ်င္ေတာ့။ ေနာက္ထပ္အေတြးတစ္ခုကလည္း ရုပ္ရွင္ၾကည့္ေနခ်ိန္မွာ ရလိုက္ပါေသးသည္။

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြ၏ ကိုလိုနီလက္ေအာက္ခံ မျဖစ္ခဲ့ဘူးသည့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ရုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းေတြအတြက္ ႏိုင္င့ံဗီလိန္က ကိုယ္တို႔ ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြပါ။ ဒါေပမယ့္ ရမ္ဘိုရုပ္ရွင္ၾကည့္ေနခ်ိန္မွာေတာ့ ျမန္မာတို႔ရဲ႕ ဗီလိန္ဘယ္သူလဲဆိုတာ ေမးခြန္းထုတ္ခ်င္စရာပါပဲ။ အဲသည္အခ်ိန္တုန္းက ရမ္ဘို ရံုတင္ကာစမွာ စကာၤပူရဲ႕ ရုပ္ရွင္ရံုေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ျမန္မာမ်ားျဖင့္ ျပည့္ေနခဲ့၏။ အက္ရွင္ကားဆိုေတာ့လည္း အားလံုးက စိတ္၀င္စားစြာ ၾကည့္ၾကတယ္ေလ။ ေနာက္ဆံုးခန္းတစ္ခုမွာ ရန္ဘိုက သူ႔ရဲ႕ ရန္သူေခါင္းေဆာင္ကို သတ္ဖို႔က်န္ေနသည့္ အခ်ိန္မွာ ရုပ္ရွင္ၾကည့္ပရိသတ္ေတြထဲကေန ျမန္မာသံပီပီသသ၊ အားမလိုအားမရ ထြက္လာတာက….. ဟိုမွာ တစ္ေယာက္က်န္ေသးတယ္၊ သတ္…. သတ္.. တဲ့။ အဲသည့္အသံၾကားလိုက္ရခ်ိန္မွာ ကိုယ့္ေခါင္းထဲမွာ အေတြးေတြ စီတန္းၿပီးေတာ့ ထြက္လာပါေတာ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေၾကာင္း ရိုက္ကူးထားသည့္ ေဟာလိ၀ုဒ္က ရုပ္ရွင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေဖ်ာ္ေျဖေရးသက္သက္ထက္ ႏိုင္ငံေရး အခင္းအက်င္းေတြက အဓိကက်ေနသလိုပဲလို႔ ခံစားရပါသည္။ တကယ္လို႔သာ ဇာတ္ညႊန္းဆရာေကာင္းေကာင္းသာ ရွိလွ်င္ေတာ့ Hotel Rwanda လို လူမ်ိဳးစု အျပတ္ျဖဳတ္သည့္ ဇာတ္လမ္းမ်ိဳး၊ Schindler’s Listလို ဂ်ဴးလူမိ်ဳးေတြရဲ႕ ကယ္တင္ရွင္ ဂ်ာမန္စစ္ဗိုလ္တစ္ဦးရဲ့ ရုပ္ရွင္ကားမ်ိဳးေတြ ဖန္တီးႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါသည္။ အခုေတာ့ ၾကည့္ၿပီးသား ေဟာလိ၀ုဒ္က ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ပါတ္သက္သည့္ ရုပ္ရွင္ကားေတြက ေဖ်ာ္ေျဖေရးသက္သက္ပါပဲ။ ဘာမွ ရင္ထဲမွာ နင့္နင့္နဲနဲ မက်န္ခဲ့ပါဘူး။

(အပိုင္း၂တြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံရုပ္ရွင္ေတြအေၾကာင္း ဆက္ပါမည္)